Koers Sociaal Domein

Het welzijn van de burger voorop
Voor PAL GroenLinks geldt dat het welzijn van de burger altijd voorop staat en niet dat de bezuiniging leidend moet zijn. We nemen hier natuurlijk wel verantwoordelijkheid. Door anders te denken en te doen, is het zeker mogelijk om met minder beschikbare middelen dezelfde, soms betere zorg en ondersteuning te geven.

Het Sociaal Domein ( WMO, Participatiewet en Jeugdzorg) in Leeuwarden heeft per jaar een tekort van 14 miljoen euro. Per 1 januari 2015 zijn vanuit het rijk naar de gemeenten de taken op het Sociaal Domein overgeheveld met daarbij een fikse korting. Daar bovenop komt nog dat de gemeente Leeuwarden een centrumgemeente is binnen Friesland en daardoor veel zorgvragers aantrekt. Dit aangevuld met het feit dat Leeuwarden er financieel vanuit het rijk bij inschieten omdat de landelijke verdeelsleutel ongunstig uitpakt. Er zijn meerdere gemeenten in ons land die dit hebben en er wordt landelijk inmiddels hard aan de bel getrokken, maar ondertussen zullen we in Leeuwarden wel actie moeten nemen.

Uitgangspunten PAL GroenLinks
PAL GroenLinks ziet een koersdocument waarin de instellingen gevraagd worden om te veranderen. Daar is lef voor nodig. En ook vertrouwen. PAL GroenLinks is een partij die uitgaat van vertrouwen in mensen, in instellingen en in de expertise uit het werkveld. Als gemeente moeten we durven loslaten waar het kan en regie nemen waar dat gevraagd wordt.

WMO
De Wet Maatschappelijke Ondersteuning valt onder de verantwoordelijkheid van wethouder Herwil Van Gelder van PAL GroenLinks en hij spreekt over het ‘vernieuwen’ van de WMO. Daarmee bedoelt hij dat ontschotting plaats moet gaan vinden tussen de nulde, eerste en tweede lijnszorg. Er komt een zgn Alliantie waarin alle werkvelden in voldoende mate vertegenwoordigd moeten zijn. Voor een vooraf bepaald bedrag (lumpsum) is deze Alliantie verantwoordelijk voor goede zorg voor alle inwoners.
Doen wat nodig is’ wordt de nieuwe mantra en niet ‘krijgen waar recht op is’. In Littenseradiel werkten ze daar al langer mee. Samenwerking van de deelnemers binnen de Alliantie is van groot belang. Er ontstaan kortere lijntjes, men versterkt elkaar. Een goed verloop van de vorming van zo’n Alliantie is tevens van groot belang. PAL GroenLinks stelt een duidelijke regie voor van de gemeente, zodat er ook kansen zijn voor kleine aanbieders en alle nodige expertise vertegenwoordigd is.

De indicatiestelling wordt weer bij de gemeente neergelegd. Dit kostte voorheen 20% van de tijd van Amaryllis. Dat betekent dat de tijd ook echt naar zorg gaat in plaats van naar bureaucratie. Vrijwilligers zijn belangrijk. Er mag natuurlijk geen sprake zijn van verdringing. PAL GroenLinks zet in op extra beloning van de vrijwilligers en op voldoende ondersteuning van de organisaties. Door op tijd de juiste zorg in te schakelen, blijft de burger geholpen met minder geld.

Kwetsbare groepen
PAL GroenLinks heeft oog voor alle kwetsbare groepen. ‘Multi problem’ gezinnen en personen, statushouders, uitgeprocedeerde asielzoekers, arbeidsgehandicapten en daklozen, krijgen allemaal de nodige aandacht en zorg. Hiertoe zal PAL GroenLinks een drietal moties indienen die juist voor deze groepen beter, aanvullender of completer beleid pleiten.

Participatiewet
Omdat het college de komende jaren ook op de uitkeringen wil besparen, wordt iedere uitkeringsgerechtigde opnieuw ‘gescreend’. Voor PAL GroenLinks is ook hier van belang dat het vertrouwen in de burger voorop staat. Wij gaan er van uit dat verplichting tot niets leidt, maar dat er vanuit vertrouwen samen met mensen gekeken dient te worden wat de beste weg naar werk of participatie is. De cliënt houdt daarbij zoveel mogelijk de regie over zijn/haar eigen plan. Keuzevrijheid is daarbij van belang. De gemeente moet er voor zorgen dat er voldoende en divers aanbod is. PAL GroenLinks is van mening dat mensen zich in het gesprek veilig moeten voelen en open kunnen zeggen waar ze tegen aan lopen in hun leven en bij het zoeken naar werk. Wij gaan ervan uit dat mensen graag wat van hun leven willen maken en zelf het beste weten wat goed voor hen is. Indien nodig kan een goede begeleiding daarbij helpen.

De gemeente gaat pas besparen op de bijstand vanaf 1100 mensen die volledig de bijstand verlaten. Maar wanneer andere gemeenten dat ook doen, zal de landelijke kraan voor de bijdrage aan uitkeringen ook weer wat dichter gaan. Een hele klus dus waar zowel onze burgers als de gemeente goed uit moeten zien te komen.

Armoedeval
PAL GroenLinks vindt de armoedeval een groot probleem. Daar moet de overheid nu echt iets aan gaan doen. Het besteedbaar inkomen van mensen met de laagste inkomens moet omhoog. Dat is goed voor de gehele maatschappij.

PAL GroenLinks staat voor doeltreffende en onconventionele werkwijzen waaronder bijverdienen in de bijstand, belonen van vrijwilligerswerk en in de toekomst iets dergelijks als een basisinkomen.

Jeugdzorg
In de paragraaf jeugd wordt ook uitgegaan van het vroegtijdig signaleren om later duurdere zorg te voorkomen. Daarom krijgt de school daarin een grotere rol. Immers daar zijn de kinderen de hele dag. Opgelet moet wel worden de komende tijd hoe dit ingevuld gaat worden. En wanneer je de hulpverlening dichter bij de school brengt, halen zij dan niet nog meer hulpvragen op, die vervolgens weer tot meer kosten leiden? Nu mag geld wat PAL GroenLinks betreft, niet leidend zijn, want voorop staan de mensen. Maar de gemeenteraad heeft wel een verantwoordelijkheid over hoe, waar en hoeveel geld er wordt uitgegeven. Hier ligt dus een uitdaging!

Oplevertermijn
Controleerbare harde maatregelen in het koersdocument zijn nodig, volgens de auditcommissie van de gemeente. De kosten van de Jeugdzorg rijzen de pan uit, en die overschrijdingen zie je van te voren niet aankomen. Daarom denkt PAL GroenLinks dat werken met een ‘oplevertermijn’ in de tweede lijnszorg nodig is om de kosten te kunnen beheersen. Een oplevertermijn zou je ook ‘werkafspraken’ kunnen noemen. Een kind komt bijvoorbeeld via de huisarts in een psychiatrisch traject. Door expertise aan het begin van dit traject te plaatsten, kan het meteen geholpen worden. Ook kan men dan aangeven hoe lang dit gaat duren (hoeveel sessies). Een oplevertermijn werkt in feite als een belbundel: je koopt in voor 300 belminuten per maand, als na een poosje blijkt dat je aan 200 minuten genoeg hebt, dan kun je het contract naar beneden aanpassen. Controleerbaar en inzichtelijk.
Een ander belangrijk aspect van het koersdocument Jeugd is het expertteam dat vanuit de gemeente de beschikkingen tegen het licht houdt. Dit expertise-team gaat aan de hand van het koersdocument kijken naar wat er in het werkveld gebeurd. En dan met name welke keuzes het werkveld maakt. Dit team zou dan een PoH (Praktijk ondersteunende Hulpverlener) in kunnen schakelen die een huisarts gaat helpen met doorverwijzen. Een huisarts heeft maar 10 minuten om iemand door te verwijzen naar de tweede lijn, een PoH kan daar een uur voor uittrekken. Deze PoH heeft contacten met wijkteams en scholen, etc. Hiervan wordt verwacht winst te behalen.

Op 18 juli wordt door de gemeenteraad de koers voor het sociale domein vast gesteld. De verdere invulling komt na de zomer in beeld.